Chuùc Möøng Ngaøy Nhaø Giaùo VIEÄT NAM 20-11
Nhieät lieät chaøo möøng caùc thaày coâ ñaõ veà döï giôø taïi lôùp 9 A
Hàm số bậc nhất y = ax+b(a ≠ 0)
Kiểm tra bài cũ
Hàm số là gì? Hãy cho một ví dụ về hàm số được cho bởi công thức
Điền vào chỗ (…) để được các khẳng định đúng
Cho hàm số y = f(x) xác định với mọi x thuộc R
Với mọi x1, x2 bất kì thuộc R
* Nếu x1 < x2 mà f(x1) < f(x2) thì
hàm số y=f(x)………. (1) trên R
* Nếu x1 < x2 mà f(x1) > f(x2) thì
hàm số y=f(x)………. (2) trên R
nghịch biến
đồng biến
Mục tiêu
Học xong bài này các em cần nhớ
1.H/s bậc nhất là hàm số có dạng y = ax+b, a ≠ 0.
2. Hàm số bậc nhất y = ax+b luôn xác định với mọi giá trị của biến số x  R.
3. Hàm số bậc nhất y = ax+b đồng biến trên R
khi a > 0, nghịch biến trên R nếu a < 0.
4. Hiểu và chứng minh được:
- hàm số y = -3x+1 nghịch biến trên R
- hàm số y = 3x+1 đồng biến trên R
1. Khái niệm về hàm số bậc nhất
Bài toán: Một xe ô tô chở khách đi từ bến xe phía nam Hà Nội vào Huế với vận tốc trung bình 50 km/h. Hỏi sau t giờ xe ôtô đó cách trung tâm Hà Nội bao nhiêu kilômét ? Biết rằng bến xe phía nam cách cách trung tâm Hà Nội 8 km
Huế
?1
H·y ®iÒn vµo chç (…) cho ®óng
Sau 1 giê «t« ®i ®­îc:… (1)
Sau 2 giê «t« ®i ®­îc: … (2)
Sau 3 giê «t« ®i ®­îc: … (3)
Sau t giê «t« c¸ch Hµ Néi lµ:
(4)



50.3 = 150km
50.1 = 50km
50.2 = 100km
S = 50.t+8 km
Tính các giá trị tương ứng của s khi cho t lấy các giá trị 1 giờ, 2 giờ, 3 giờ, 4 giờ…rồi giải thích tại sao đại lượng s là hàm số của t?
?2
58
108
158
208
Giải thích
S PHỤ THUỘC VÀO T
ỨNG VỚI MỖI GIÁ TRỊ CỦA T CHỈ CÓ MỘT GIÁ TRỊ CỦA S
CÔNG THỨC BIỂU DIỄN SỰ PHỤ THUỘC GIỮA S VÀ T: S = 50.T+8
Định nghĩa
Hàm số bậc nhất là hàm số được cho bởi công thức y = ax +b
trong đó a, b là các số cho trước và a  0
Chú ý: khi b = 0 hàm số có dạng y=ax
Các hàm số sau có phải là hàm số bậc nhất không? Vì sao?

Đ/án
2. Tính chất
Ví dụ:Xét hàm số y = f(x) = - 3 x + 1
1.Tập xác định: x  R
2.Tính đồng biến, nghịch biến của hàm số: Khi cho x lấy hai giá trị bất kì x1,x2
sao cho x1< x2 hay x2 – x1 > 0 ta có
f(x2)-f(x1)=(-3x2+1)-(-3x1+1)
= -3x2+1+3x1-1= -3x2+3x1= -3 (x2-x1) < 0
Vậy hàm số nghịch biến trên R
?3
Cho hàm số y = f(x) = 3x+1
1.Tìm tập xác định của hàm số?
2.Tính đồng biến, nghịch biến của hàm số?
Khi cho x lấy hai giá trị bất kì x1,x2
sao cho x1< x2 hay x2 – x1 > 0 ta có
f(x2) - f(x1) = (3x2+1) - (3x1+1)
= 3x2+1 - 3x1-1= 3x2 - 3x1
= 3 (x2-x1) > 0
Vậy hàm số đồng biến trên R
Nhận xét và rút ra tính chất tổng quát
1. Xét hàm số y = f(x) = - 3 x + 1 có
a,Tập xác định: x  R
b, Hàm số nghịch biến trên R
2. Xét hàm số y = f(x) = 3 x+1
a,Tập xác định: x  R
b, Hàm số đồng biến trên R

Tính chất tổng quát
Tổng quát
Hàm số bậc nhất y = ax + b xác định với mọi giá trị của x thuộc R và có các tính chất sau:
a, Đồng biến trên R, khi a > 0
b, Nghịch biến trên R, khi a < 0
?4
Cho ví dụ về hàm số bậc nhất trong các trường hợp sau
a, Hàm số đồng biến:


b, Hàm số nghịch biến:
Cho dạng y = ax + b và a > 0
Cho dạng y = ax + b và a < 0
Bài tập
Bài 8 trang 48 Sgk: Trong các hàm số sau hàm số nào là hàm số bậc nhất? Hãy xác định hệ số a,b của chúng và xét xem hàm số nào đồng biến, nghịch biến.
a, y = 1 – 5x b, y = - 0,5x
c, d, y = 2x2 + 3
Bài 9 trang 49 Sgk: Cho hàm số bậc nhất y = (m - 2)x + 3 Tìm các giá trị của m để hàm số:
a, Đồng biến.
b, Nghịch biến.
Hướng dẫn về nhà
Bài tập về nhà: Bài 9, 10 SGK/48, 6,8 SBT/57
Hướng dẫn bài 10
Chiều dài ban đầu là 30cm sau
Khi bớt x(cm) chiều dài là 30-x(cm)
Tương tự sau khi bớt x(cm) chiều rộng là 20-x(cm).
Công thức tính chu vi:(dài + rộng)x2
Chuùc Möøng Ngaøy Nhaø Giaùo VIEÄT NAM 20-11
Xin caûm ôn caùc thaày coâ ñaõ veà döï giôø !
Đáp án
y = 1- 5x là hàm số bậc nhất vì nó là hàm số được cho bởi công thức y = ax+b,với a =-5  0, b = 1

không là hàm số bậc nhất vì không có dạng y = ax+b

là hàm số bậc nhất vì nó là hàm số được cho bởi công thức

y = ax+b,với a = ½  0, b = 0
không là hàm số bậc nhất.

không là hàm số bậc nhất vì chưa có điều kiện m  0

không là hàm số bậc nhất vì tuy có dạng y = ax+b
nhưng a = 0
?3
Khi cho x lấy hai giá trị bất kì x1,x2
sao cho x1< x2 hay x2 – x1 > 0 ta có
f(x2) - f(x1) = (3x2+1) - (3x1+1)
= 3x2+1 - 3x1-1= 3x2 - 3x1
= 3 (x2-x1) > 0
Vậy hàm số đồng biến trên R