Tiết 26: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
* Quan sát chiếc máy khâu đạp chân và hoàn thành các câu sau:
-Chuyển động của bàn đạp:……………..
-Chuyển động của thanh truyền:……………..
-Chuyển động của vô lăng:……………..
-Chuyển động của kim máy:……………..
I/Tại sao cần biến đổi chuyển động:
Chuyển động bập bênh
Chuyển động lắc
Chuyển động quay
Chuyển động tịnh tiến
*Từ một dạng chuyển động ban đầu, muốn biến thành các chuyển động khác cần phải có cơ cấu biến đổi chuyển động.Gồm có :
- Cơ cấu biến đổi chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến hoặc ngược lại.
- Cơ cấu biến đổi chuyển động quay thành chuyển động lắc hoặc ngược lại.
II/Một số cơ cấu biến đổi chuyển động:
1/Biến đổi chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến:
a/Cấu tạo:Cơ cấu tay quay con trượt gồm:
-Tay quay 1
-Thanh truyền 2
-Con trượt 3
-Giá đỡ 4
b/Nguyên lí làm việc:
*Em hãy quan sát hình và cho biết:
1/Khi tay quay 1 quay đều,con trượt 3 sẽ chuyển động như thế nào?
2/Khi nào con trượt 3 đổi hướng chuyển động?
3/Có thể biến đổi chuyển động tịnh tiến của con trượt thành chuyển động quay tròn của tay quay được không?Khi đó cơ cấu hoạt động ra sao?
Cơ cấu biến chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến của pit tông-xi lanh
c/Ứng dụng: Dùng nhiều trong các loại máy khâu đạp chân,máy cưa gỗ, ôtô,máy hơi nước…
Ngoài cơ cấu trên trong kĩ thuật còn dùng các cơ cấu: Bánh răng –Thanh răng,Cơ cấu vít đai ốc.
Biến đổi chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến
Biến đổi chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến
2/Biến chuyển động quay thành chuyển động lắc:(Cơ cấu tay quay- thanh lắc)
a/Cấu tạo:Gồm có
-Tay quay 1
-Thanh truyền 2
-Thanh lắc 3
-Giá đỡ 4
b/Nguyên lí làm việc:
1/Em hãy cho biết khi tay quay 1 quay một vòng thì thanh lắc 3 sẽ chuyển động như thế nào?
2/Có thể biến chuyển động lắc của thanh lắc 3 thành chuyển động quay của tay quay 1 được không?
c/Ứng dụng:Cơ cấu tay quay- thanh lắc được dùng trong nhiều loại máy như: Máy dệt,máy khâu đạp chân,xe tự đẩy…
Biến đổi chuyển động quay thành chuyển động lắc của thanh truyền
Ghi nhớ:
*Cơ cấu biến đổi chuyển động có nhiệm vụ biến đổi một dạng chuyển động ban đầu thành các chuyển động khác cung cấp cho các bộ phận của máy và thiết bị.
* Các cơ cấu biến đổi chuyển động rất đa dạng,chúng được ứng dụng trong nhiều loại máy khác nhau như:Đồng hồ,xe máy, ôtô và các máy công cụ…
Một số cơ cấu biến đổi và truyền chuyển động
Dặn dò:
-Học bài và trả lời các câu hỏi sách giáo khoa.
-Chuẩn bị bài mới tiết thực hành:Truyền và biến đổi chuyển động
Chân thành cảm ơn quý thầy cô giáo và các em học sinh!
Huế tháng 11/2006
Kính chúc quý thầy cô giáo cùng các em học sinh nhiều sức khoẻ và công tác tốt.